{"id":2354,"date":"2021-03-12T09:00:22","date_gmt":"2021-03-12T08:00:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/?p=2354"},"modified":"2021-03-04T13:13:31","modified_gmt":"2021-03-04T12:13:31","slug":"ba-al-zenekien-alarma-hitza-xvi-mendeko-italiako-guda-handietatik-datorrela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/ba-al-zenekien\/ba-al-zenekien-alarma-hitza-xvi-mendeko-italiako-guda-handietatik-datorrela\/","title":{"rendered":"Ba al zenekien \u2018alarma\u2019 hitza XVI. mendeko Italiako guda handietatik datorrela?"},"content":{"rendered":"<p>Alarma hitza, gaztelerako hitz ugari bezala,\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.ejemplos.co\/70-ejemplos-de-italianismos\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>italianismo<\/strong><\/a> bat da. <strong>Italierako adierazpen batetik datorren<\/strong> hitz bat da. <strong>Berpizkundean<\/strong>, gaztelera Italiatik bereziki zetozen hitz askorekin aberastu zen.<strong> Cervantes <\/strong>bera, Italian denboraldi bat igaro zuena, bere kulturarekin eta hizkuntzarekin maitemindu zen eta hitz asko barneratu zituen.<\/p>\n<p>Horrez gain, beste <strong>faktore<\/strong> batzuk ere gaztelerak italieraren hitz asko bereganatzea eragin zuten: alde batetik, penintsula Iberikoan eta penintsula Italikoan hitz egiten ziren hizkuntza gehienen artean <strong>antzekotasun filologikoa<\/strong>,\u00a0 eta bestalde, Espainian eta Italian artean <strong>etengabe ematen ziren harremanak<\/strong>, mendez mende, Erdi Arotik Italia bateratu arte, bi herrialdeen artean <strong>maiz ematen zen ontzi trafikoaren<\/strong> bidez.<\/p>\n<p>Gaztelerak Italiatik hartutako hitz asko <strong>arteen mundutik<\/strong> zetozen, esate baterako, oleo (italieraz \u201colio\u201d hitzak olioa esan nahi du), opera (italieraz obra esan nahi du), edo opera prima (lehen obra). Hala ere, <strong>alarma hitzaren jatorria<\/strong> <strong>gudarekin<\/strong> lotuta dago. <strong>XV. mendeko Italiako Guda Handietatik<\/strong> dator.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/sabias-que\/sabias-que-andamio-herramienta-guerra\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gudetan,<\/a>\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.omniamutantur.es\/wp-content\/uploads\/1494-Espa%C3%B1a-y-las-Guerras-Italianas.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">1494 eta 1559. urteen artean emandako hainbat gatazkek<\/a>, jazoera desberdinetan, Mendebaldeko Europako Estatu nagusiak inplikatu zituzten. Bertan, <strong>italiarrek <\/strong>Armetara! (\u00a1A las armas!) adierazpena <a href=\"http:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/sabias-que\/sabias-que-existen-tres-tipos-de-senalizacion-acustica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>oihu egiten zuten<\/strong><\/a> <strong>(\u00a1Allearmi! italieraz<\/strong>)\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/segurmania\/habitos-seguros-vi-companerismo-mejor-trabajo-en-equipo\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lagunei<\/a> arma hartu behar zutela eta etsaiaren aurka lekuan bertan borrokatu behar zirela ohartarazteko. <strong>Denboraren poderioz, <\/strong>gailendu zen adierazpena singularrean izan zen, <strong>\u00a1All\u2019arme\u2019<\/strong>!, alegia, <strong>Armara (\u00a1Al arma! gazteleraz). <\/strong><\/p>\n<p>Horregatik, <strong>ondoren<\/strong>, hura zabaltzearen eta hedatzearen ondorioz, adierazpen hau <strong>edozein arriskuz ohartarazteko<\/strong> <strong>hitz bakar<\/strong> bat bihurtu zen.<\/p>\n<p>Ez dakigu zehatz-mehatz hitz hau noiz <strong>hasi zen gazteleraz erabiltzen<\/strong>, baina zenbait adituk diote <strong>XVI. mendetik aurrera<\/strong> izan zela<strong>, Espainiako eta Italiako tropek<\/strong> batera parte hartu zuten\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/sabias-que\/sabias-que-el-primer-chaleco-antibalas-se-creo-en-1800\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">borroketan<\/a>. Baliteke, ezta? Zuk zer diozu?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Alarma hitza, gaztelerako hitz ugari bezala,\u00a0 italianismo bat da. Italierako adierazpen batetik datorren hitz bat&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[1020,113,1021,77,78,637,93],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2354"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}