{"id":3182,"date":"2022-06-24T10:00:47","date_gmt":"2022-06-24T08:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/?p=3182"},"modified":"2022-06-23T12:43:49","modified_gmt":"2022-06-23T10:43:49","slug":"ba-al-zenekien-dominoren-teoria-izeneko-kausalitate-printzipioa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/ba-al-zenekien\/ba-al-zenekien-dominoren-teoria-izeneko-kausalitate-printzipioa\/","title":{"rendered":"Ba al zenekien dominoren teoria izeneko kausalitate-printzipioa?"},"content":{"rendered":"<p>Kausalitate-printzipioa, lan-arriskuen prebentzioan etengabeko hobekuntza sustatzeko <strong>analisi erreminta<\/strong> oso erabilgarria da. Egoera desegokien analisia egitean <strong>ezbeharrak aurreikusi <\/strong>ahal ditugu. Ugariak dira <strong>kausalitate ereduaren<\/strong> aldakiak, baina guztiek helburutzat dute: arrazoiak eta zergatiak jakitea.<\/p>\n<p>Kausalitate eredu hauen arteko bat <strong>dominoren teoria<\/strong> bezala ezagutzen da. Horrela esaten zaio gertakari konplexuagoak eta askotariko kausakoak ikertzeko erabilitako ondorengo bestelako ereduen aldean sinpleagoa den <strong>lehen analisi eredu<\/strong> honi.<\/p>\n<p>Kausalitate eredu hori <strong>W. H. Heinrich jaunak garatu zuen 1931n<\/strong>, zein ospetsua den <a href=\"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/bizitza-seguruak\/maitemintzea-saihestezina-da-lan-istripuak-ordea-ez\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">laneko istripuen<\/a> kausalitate ereduak aztertzen lehena izategatik eta <strong>istripuen prebentziorako aita<\/strong> bailitzan ezagutzen delako.<\/p>\n<p>Heinrichek bere teorian proposatu zuen <strong>istripuetan<\/strong> <strong>5 faktore zeudela <\/strong>sekuentzia bat osatzen, jarraian eta bata bestearen atzean jarritako domino piezak balira bezala. Lehena hurrengoaren gainera erortzean, erorketan hurrengoa arrastatzen du eta honek hurrengoa&#8230; denen erorketa eragin eta istripu bat sortzen den arte.<\/p>\n<p><strong>Bost faktoreek<\/strong> sekuentzia osatzen dute hurrenkera honetan:<\/p>\n<ul>\n<li>Ingurumen eta gizarte mailako alde kaltegarriak.<\/li>\n<li>Pertsona langilearen akatsa.<\/li>\n<li>Arrisku mekaniko eta\/edo fisiko batekin lotutako zalantzazko ekintza.<\/li>\n<li>Istripua.<\/li>\n<li>Kaltea edo lesioa.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Heinrichen teoriari jarraiki, sekuentziatik domino fitxa bat kentzeak piezen erorketa ekidin ahal duen bezala, <strong>faktore bat ezabatzeak istripua ekidingo luke<\/strong> eta ondorioz amaiera kaltea. Beraz, ezbeharra saihesteko hura eragiten duten faktoreak ezabatu edota haiek gerarazteko barrerak jarri behar dira.<\/p>\n<p>Teoria hau izan zen lehena eta bere inguruan eraiki ziren <strong>beste ereduak<\/strong>, ikerketa ugari egiteko eta lan-arriskuen <a href=\"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/infografiak\/prebentzioaren-hamar-aginduak\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">prebentzioa<\/a> garatzeko ikerketa ugaritarako bidea emanez. Adibidez, <strong>Frank E. Birdek 1966an<\/strong> Heinrichen ikerketak berrartu zituen, eta ia 300 konpainietako 1.7 milioi <a href=\"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/bizitza-seguruak\/estatistikak-ere-istripuak-prebenitzen-laguntzen-du\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">istripu<\/a> aztertu ondoren <strong>Birden Piramidea<\/strong> sortu zuen, istripuak prebenitzeko teoria bat zeinek istripu larriak ondorio gutxiagoko istripuekin lotzen dituen.<\/p>\n<p>Piramidearen teoriari jarraiki, istripu sinpleak edota istripu txikiagoak murriztean, proportzio berean murriztuko dira istripu larrienak. Teoria biak erabiltzen dira gaur egun <strong>lan-istripuen prebentzioan<\/strong> <strong>istripuak ikertzeak<\/strong> duen <strong>garrantzia<\/strong> azaltzerakoan, ez bakarrik larrienak, baita sinpleenak ere.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kausalitate-printzipioa, lan-arriskuen prebentzioan etengabeko hobekuntza sustatzeko analisi erreminta oso erabilgarria da. Egoera desegokien analisia egitean&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3002,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[53],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3182"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3182"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3182\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.segurmaniazurekin.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}