Ba al zenekien Gobernuak 2026a Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren urtea deklaratu duela?

Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko 31/1995 Legearen 30. urteurrena dela-eta, 2026a Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren Urtea ofizialki izendatzea erabaki du Gobernuak. Deklarazio horrek ez du sinbolikoa izan nahi, baizik eta dei zuzena egin nahi du gizarte osoaren prebentzio-kultura indartzeko.

Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko 31/1995 Legearen 30. urteurrena dela-eta, 2026a Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren Urtea ofizialki izendatzea erabaki du Gobernuak. Deklarazio horrek ez du sinbolikoa izan nahi, baizik eta dei zuzena egin nahi du gizarte osoaren prebentzio-kultura indartzeko.

2024an zehar, 796 pertsona hil ziren lanean ari zirela edo lanpostura joateko bidean. Egunean bi heriotza baino gehiago. Kopuru horren arabera, errealitate hori onartezina da, eta epidemia isil horren biktima-kopuruak handitzen jarraitzen du. Hortaz, erabakitasunez eta atzerapenik gabe jokatu behar da.

1995ean onartu zenetik, Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko Legea mugarria izan zen Espainiako lan-osasunaren babesean. Handik hiru hamarkadara, helburuak aurrera egitea izaten jarraitzen du, bereziki ezbehar-tasa handia den eta erronka berriak lan-mundua eraldatzen ari diren testuinguru batean.

Adierazpen instituzional horren funtsezko mezuetako bat da hazkunde ekonomikoak ezin dituela laneko istripu gehiago izan. Enpleguaren hobekuntzak ez du segurtasuna murriztea bultzatu behar. Izan ere, datuen arabera, laneko egonkortasunak arriskuak murrizten laguntzen du: lan-erreformaren ondoren, baja eragindako ezbeharren indizea %7,4 jaitsi zen adin-talde guztietan.

Baina erronkak ez dira soilik kuantitatiboak. Enplegu-modu berriek arrisku psikosozial berriak, gizonen eta emakumeen arteko desberdintasun iraunkorrak eta lanaren bidez sortutako gaixotasun gehiago ekarri dituzte. Horiei gehitu behar zaizkie biztanleria aktiboaren zahartzearen inpaktua eta klima-aldaketaren eragina, horren ondorioek (muturreko beroak edo euri-jasak) zuzenean eragiten baitute lan-jardunean eta segurtasunean.

Egoera horren aurrean, gure herrialdeak funtsezko tresnak ditu; hala nola, Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren Espainiako Estrategia 2023-2027, administrazioen, sindikatuen eta enpresa-erakundeen artean adostutako esparrua. Estrategia bat dator Europako helburuekin, trantsizio digitaletik, ekologikotik eta demografikotik eratorritako arriskuei aurre hartzeko, eta ekintza zehatz batzuetan gauzatzen da: bero-kolpeen kontrako urteko kanpainak, ezbehar hilgarrien aurkako talka-planak edo lantokiei buruzko araudia berrikustea, kontrako fenomeno meteorologikoetara egokitzeko.

2026a Laneko Segurtasunaren eta Osasunaren Urtea izendatuta, Gobernuak hainbat konpromiso indartzen ditu: laneko segurtasuna funtsezko eskubide moduan aitortzea, araudia sortzen ari diren arriskuetara egokitzea, ikerketa eta berrikuntza indartzea, sentsibilizazio-kanpaina iraunkorrak sustatzea, nazioarteko lankidetza bultzatzea eta prestakuntza-maila guztietan prebentzio-hezkuntza lantzea.

Helburua argia da, lan egiteagatik pertsona bakar bat ere ez hiltzea edo pertsonaren osasuna ez kaltetzea. Prebentzioa gizarte-balio partekatua izatea lortu behar da, eta urteurren honek soilik iraganera ez begiratzea, baizik eta bultzada berri bat izatea lan-etorkizun seguruagoa eta osasungarriagoa eraikitzeko.