Ba al zenekien gidatzen ari zarela mezu bati begiratzea biziaz ordain dezakezula?

Gidatzen ari zarela mugikorra hartzea oso garesti ordain daiteke. “Baina, mezuari begiratu besterik ez dut egin behar eta”. Esaldi horrek kaltegabea eman dezake gidatzen ari garenean, baina oso arriskutsua da. Izan ere, gure begiak pantailari begira dauden bitartean, ez daude errepidera begira. Eta segundo gutxi batzuk nahikoak izan daitezke ustekabeko bat agertu eta erreakzionatzeko denborarik ez izateko.

Gidatzen ari zarela mugikorra hartzea oso garesti ordain daiteke. “Baina, mezuari begiratu besterik ez dut egin behar eta”. Esaldi horrek kaltegabea eman dezake gidatzen ari garenean, baina oso arriskutsua da. Izan ere, gure begiak pantailari begira dauden bitartean, ez daude errepidera begira. Eta segundo gutxi batzuk nahikoak izan daitezke ustekabeko bat agertu eta erreakzionatzeko denborarik ez izateko.

Distrakzioak zirkulazioko  arrisku-faktore nagusietako bat dira. Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) arabera, distrakzioek istripu hilgarrien %30 inguru eragiten dituzte, eta mugikorra modu desegokian erabiltzea distrakzio ohikoenetako bat da.

Datu ofizialek zalantzarako tarte txikia uzten dute. Distrakzioarekin lotutako jokabideen artean, mugikorrak leku bereziki kezkagarria hartzen du. DGTk 2024ko amaiera aldera egindako zaintza-kanpainan, distrakzioen bidezko salaketen %48,2 gidatzean telefono mugikorra erabiltzearen ondorio izan ziren.

Eta arazoa are handiagoa da kontua telefonoari eustea edo dei bat egitea bakarrik ez bada. DGTk jasotako datuen arabera, Espainiako gidarien %24,7k aitortu zuen testu-mezuak irakurtzen edo sare sozialak kontsultatzen zituela gidatzen zuen bitartean. Alegia, pertsona askok puntualtzat edo kaltegabetzat har dezaketen jokabide hori dirudiena baino askoz ere gehiago zabalduta dago.

“Mezu bat begiratze hutsak”, ordea, begirada baztertzea baino askoz gehiago esan nahi du. Gidatzen ari garela mugikorrari begiratzen badiogu, ez gara ekintza bakarra egiten ari. Hainbat distrakzio-mota konbinatzen dira: bisuala, bideari begiratzen ez diogulako; eskuzkoa, gailua manipulatzen ari gaitezkeelako; eta kognitiboa, gure arreta irakurtzen, idazten edo pantailan agertzen dena interpretatzen jartzen dugulako.

Arazoa hau da: errepidea ez dela gelditzen gu mugikorrari begira gauden bitartean. Distrakzio oso labur batek eraman gaitzake arriskua ez detektatzera, segurtasun-distantzia behar bezala ez mantentzera edo ustekabeko egoera baten aurrean garaiz ez erreakzionatzera.

Mezu batek presazkoa dela eman dezake. Jakinarazpen batek gure jakin-mina piztu dezake. Dei batek pentsaraz diezaguke berehala erantzun behar dugula. Baina guztien gainetik garrantzitsuena da gure helmugara segurtasunez iristea.

Hori dela-eta, autoa martxan jarri aurretik prebentzio-neurriak hartu behar ditugu, abian gaudela tentaziorik izan ez dezagun. Jakinarazpenak isiltzea, mugikorra hartzeko moduan ez uztea, gidatzeko modua aktibatzea eta nabigatzailea aurretik programatzea dira istripuak saihets ditzakeen neurri batzuk.

Eta dei bat egin behar badugu, mezu bati erantzun behar badiogu edo helbide bat kontsultatu behar badugu, irtenbidea erraza da: hori egin aurretik ibilgailua leku seguru batean gelditzea. Izan ere, gidatzean ez dago “soilik une batez begiratuko dut” bezalako egoerarik. Mugikorrak itxaron dezake. Errepideak ez.