Segurtasuna Dorreetan eta Antenetan altuerako lanak egiterakoan. Aurrerapen- eta posizionamendu-teknikak

Altueratik erortzea da lan-ingurunean gertatzen diren istripu larrien eta hilgarrien arrazoi nagusietako bat. Urtero, dozenaka pertsona hiltzen dira edo lesio larriak izaten dituzte altuerako istripu baten ondoren. Gertaera horiek askotan saihesteko modukoak dira, eta gogorarazten digute altueran lan egiteak prestakuntza, teknika, eta, batez ere, prebentzio-kultura indartsua eskatzen duela. Gaur, gure segurtasun-ikasgaia progresio- eta posizionamendu-teknikei eskainiko diegu, prebentzioaren aldetik funtsezkoak baitira dorretan eta antenetan egin beharreko lanetan.

1215/1997 Errege Dekretuaren arabera, derrigorrezkoa da lanerako ekipo egokiak hautatzea, horien mantentze-lanak bermatzea eta erabiltzen dituzten pertsonei prestakuntza espezifikoa ematea. Gainera, araudiak oinarrizko printzipio bat ezartzen du: babes kolektiboak lehenestea banako babesen aurrean, eta segurtasunaren aurretik irizpide ekonomikoak inoiz ez jartzea.

Dorreetan eta antenetan egin beharreko lanek —izan sareta autosostengatzaileko, arriostratuko edo monopolo egiturak— arrisku bereziak izaten dituzte: lurrera erortzeko arriskua, ainguratzeko puntu segururik ez izatea, meteorologia aldakorra, egitura zaharkituak edo ekipoekin gainsaturatuak.

Arrisku garrantzitsuenen artean honako hauek aurkitzen dira:

• Maila desberdinetan erortzea, ainguraketak huts egiteagatik edo konexioan akatsa gertatu delako.
• Egituraren kontra edo progresioan instalatutako elementuen kontra kolpeak hartzea.
• Haizearen, izotzaren edo ekaitz elektrikoen aurrean lan egin beharra, eta horiek egonkortasuna aldatzen dute.
• Nekea edo gehiegizko esfortzua jarrera luzea edo desegokiengatik.
• Arrisku elektrikoak antena aktiboak dituzten dorreetan.

Kasu askotan, segurtasun-soka finkoak ez dira bateragarriak erorketen aurkako sistemekin, eta, ondorioz, aldi baterako linean edo sistema eramangarriak instalatu behar izaten dira.

 

Aldi baterako segurtasun-sokak instalatzea

Egiturak sistema finkorik ez duenean, aldi baterako segurtasun-sokak instalatzen dira (UNE-EN 795 eta UNE-EN 353-2 arauen arabera ziurtatuak). Ainguraketa-puntuek gutxienez 15kN-ko erresistentzia izan behar dute, eta ez dute ertz zorrotzik izan behar. Linea bi puntu desberdinetan bermatzen da, zortzi bikoitzeko korapilo baten bidez, eta bigarren ainguraketa lehenengoaren gainetik jartzen da, erorketa-faktorea murrizteko. Pisu txikiago bat gehi daiteke, erorikoen aurkako gailuaren lerradura hobetzeko.

Lineak ez du lurrera erabat finkatuta egon behar lanak egiterakoan, ebakuazio edo erreskateetarako erabil daitekeelako. Karga hainbat ainguraketaren artean banatu nahi denean, indarrak banatzeko triangulazioa edo triangelua erabiltzen da, inpaktuaren energia banatzen duena. Egiturak segurtasuna izan dezan, triangeluaren angeluak ez du 45°-tik gorakoa izan behar, eta, beraz, ainguraketa bakoitzak erorketa batek sor dezakeen kargaren %50ari eutsi behar dio gehienez.

 

Progresio- eta posizionamendu-teknika seguruak

Dorretan sartzeko eta haietan batetik bestera mugitzeko, progresio- eta posizionamendu-teknika seguruak aplikatu behar dira, pertsona beti ainguraketa-puntu egoki batera konektatuta egongo dela eta erorketa-faktoreak 1etik behera mantenduko direla bermatzen dutenak. Progresio- edo posizionamendu-teknika bakoitza behar bezala aplikatu behar da, eta, beraz, UNE arauak eta fabrikatzailearen prozedurak errespetatu behar dira.

• Segurtasun-soka finkoaren bidezko progresioa

Segurtasun-soka bertikal finkoak —kable edo errailezkoak— dorrearen egituran integratuta daude, eta aukera ematen dute igoera seguruak egiteko erorikoen aurkako gailu irristakorrekin (UNE-EN 353-1). Sistema horiek konexioa etengabe mantentzeaz gain, erorketa blokeatzen dute segundo milarenetan. Horrela, funtsezkoa da gailua eta instalatutako sistema bateragarriak izatea eta aldizkako ikuspenetan horren tentsioa, finkapenak eta errailaren edo kablearen egoera egiaztatzea.

• Segurtasun-soka eramangarri edo erretraktil bidezko progresioa

Linea finkorik ez dagoenean, linea eramangarriak edo gailu erretraktilak erabil daitezke:

• Linea eramangarriak (UNE-EN 353-2) ohiko sarbideetan erabiltzen dira. Poliamida txirikordatuko sokarekin edo zorroarekin fabrikatuta daude, etengabeko konexioa bermatzen dute, eta tresnak bertikalki erreskatatzeko edo altxatzeko aukera ematen dute, erresistentzia arriskuan jarri gabe.
• Sistema erretraktilek edo erorketen aurkako sistema automatikoek mugitzeko askatasuna eta, erorketa gertatuz gero, berehalako blokeoa eskaintzen dituzte. Eremu irekietan edo inklinazio-aldaketak dituztenetan aurrera egiteko erabilgarriak dira.

• Soka bikoitzaren bidezko progresioa, xurgatzailearekin

Tarteka igaro behar bada edo linea finkoa hondatuta badago, soka bikoitzeko sistema erabiltzen da energia-xurgatzailearekin (UNE-EN 355). Mosketoiek irekitasun handikoak izan behar dute, eta ixteko sistema automatikoa eduki behar dute. Konexioa grabitate-zentroaren gainetik egin behar da, 1etik gorako erorketa-faktoreak saihestuz. Ezinbestekoa da gutxienez ainguraketa-puntu bat aktibo mantentzea igoera edo jaitsiera osoan.

• Pertika bidezko progresioa

Segurtasun-pertikak urrutitik ainguratzeko aukera ematen du, eta batez ere erabilgarria da lehen puntu segurua irismenetik kanpo dagoen egituretan. Karbono-zuntzezko pertika dielektrikoak eta segurtasun-soka bertikalak erabiltzen dira UNE-EN 353-2 arauaren arabera. Teknika horrekin hutsera erortzeko hasierako esposizioa murrizten da, eta progresio kontrolatua eta ergonomikoa errazten du.

 

Eskalada-teknikak eta posizionamendu erregulagarria

Egitura konplexuetan, eskalada progresioaren teknika aplika daiteke; alegia, pertsona bat gora igotzen ari den bitartean, beste batek oinarritik finkatzen du gelditze-gailu baten bidez (I’D edo GriGri bat). Tarteko aseguruak 1–2 metrotik behin jartzen dira, eta 15 kN-ri eutsi behar die gutxienez.

Altueran egin beharreko lan luzeetarako, soka erregulagarri bidezko posizionamendua funtsezkoa da. Interesgarrienak eta praktikoenak eskuzko sistema baten bidez azkar erregulatzen direnak dira (Grillon, Manustop, etab.). Sokaren luzera arnesaren alboetako ainguretatik azkar doitzeko aukera ematen dute, jarrera erosoago mantenduz eta nekea murriztuz. Soka hori osatzeko, erorketen aurkako sistema independente bat behar da, energia-xurgatzailearekin, egiturako beste puntu batean ainguratuta.

Amaitzeko, gogoratu behar dugu prebentzioa ez dela arnesean amaitzen: lanaren plangintza, komunikazioa, gainbegiratzea eta etengabeko prestakuntza arriskuaren kontrako benetako oztopoak dira. Izan ere, igoera seguru bakoitza teknikaren nahiz segurtasunarekiko eta bizitzarekiko konpromiso kolektiboaren araberakoa da.